Zelenskiy üç tehdidi açıkladı: Kuzey Kore, İran ve Çin desteği
Zelenskiy, Rusya’ya 30 bin Kuzey Kore askeri, İran balistik füzeleri ve Çin’in uydu-hedefleme desteğini üç büyük tehdit olarak gösterdi
Editor2
AHMET TAŞ | ŞEHİTLER ÖLMEZ
KİEV, UKRAYNA — Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın savaş kapasitesini artırdığı öne sürülen Kuzey Kore askerleri, İran balistik füzeleri ve Çin kaynaklı uydu-hedefleme desteğini üç büyük tehdit olarak sıraladı.
Kiev Ekonomi Okulu Başkanı ve Ukrayna’nın eski Ekonomi Bakanı Tymofiy Mylovanov, Zelenskiy’nin değerlendirmelerini X hesabından aktararak en büyük riskin Çin’in Rusya’ya uydu verileri ve hedefleme teknolojisi sağladığı yönündeki iddia olduğunu belirtti. Mylovanov, Kuzey Kore’den 30 bin asker gönderilmesi ve İran’dan yeni balistik füze sevkiyatını diğer iki tehdit olarak gösterdi.
Ancak bu üç başlık hakkındaki kamuya açık doğrulama düzeyi aynı değil. Kuzey Kore askerlerine ilişkin sayı doğrudan Zelenskiy’nin açıklamasına dayanırken, İran’ın geçmişte Rusya’ya füze gönderdiği ABD makamlarınca da açıklanmıştı. Çin’in doğrudan uydu ve hedefleme desteği sağladığı iddiası ise Ukrayna istihbaratının açıklamalarına dayanıyor ve bağımsız olarak bütünüyle doğrulanmış değil.
Mylovanov: En büyük tehdit Çin’in teknoloji desteği
Kiev Ekonomi Okulu Başkanı Tymofiy Mylovanov, sosyal medya paylaşımında Zelenskiy’nin takip edilen üç temel tehdide dikkat çektiğini aktardı.
Mylovanov’un paylaşımına göre Ukrayna yönetimi, Çin’in Rusya’ya sağladığını ileri sürdüğü uydu kapasitesi ve hedefleme teknolojisini Kuzey Koreli askerler ile İran füzelerinden daha büyük bir stratejik risk olarak değerlendiriyor. Bu teknolojilerin Rus kuvvetlerinin Ukrayna’daki hedefleri daha hassas biçimde belirlemesine yardımcı olduğu öne sürülüyor.
Mylovanov, 2019–2020 yıllarında Ukrayna’nın Ekonomik Kalkınma, Ticaret ve Tarım Bakanı olarak görev yaptı. Hâlen Kiev Ekonomi Okulunun başkanlığını yürütüyor ve Pittsburgh Üniversitesinde ekonomi alanında öğretim üyesi olarak çalışıyor.
Paylaşımında iddiaları destekleyen yeni belge veya istihbarat ayrıntıları yayımlamayan Mylovanov, Zelenskiy’nin değerlendirmelerini özetledi. Bu nedenle söz konusu ifadeler, Ukrayna yönetiminin mevcut güvenlik değerlendirmesi olarak ele alınmalı.
Rusya’nın 30 bin Kuzey Kore askeri getireceği iddiası
Zelenskiy, Rusya’nın savaşta kullanmak üzere Kuzey Kore’den 30 bin asker daha getirmeyi planladığını ve askerlerin kabulü için Voronej bölgesinde haziran ayından bu yana hazırlık yapıldığını söyledi.
Reuters’ın aktardığına göre Kuzey Kore, 2024 yılında Rusya’nın Kursk bölgesine tahminen 14 bin asker göndermişti. Bu birliklerin, Ukrayna’nın bölgedeki operasyonlarına karşı Rus kuvvetlerine destek verdiği bildirildi.
Zelenskiy ayrıca Pyongyang’ın Rusya’ya yeni balistik füze fırlatma sistemleri göndermeye hazırlandığını ileri sürdü. Ukrayna Cumhurbaşkanı, Rusya ile iş birliğinin Kuzey Kore ordusuna gerçek savaş deneyimi kazandırdığını ve füze sistemlerini geliştirme fırsatı verdiğini savundu.
Yeni 30 bin kişilik kuvvetin Rusya’ya ulaştığına dair bağımsız bir doğrulama henüz yayımlanmadı. Bu nedenle rakam, Ukrayna istihbaratına dayandırılan bir hazırlık iddiası olarak aktarılıyor.
İran balistik füzeleri konusunda ne biliniyor?
Mylovanov’un paylaşımındaki ikinci başlık, İran’ın Rusya’ya balistik füze gönderdiği yönündeki açıklama oldu.
İran-Rusya askerî iş birliği yeni bir iddia değil. Reuters, Şubat 2024’te konu hakkında bilgi sahibi altı kaynağa dayanarak İran’ın Rusya’ya yüzlerce kısa menzilli balistik füze sağladığını bildirmişti.
ABD Hazine Bakanlığı da Eylül 2024’te Rus askerlerinin İran yapımı Project 360 kısa menzilli balistik füze sistemlerinin kullanımı konusunda eğitim aldığını ve ilk sevkiyatın Rusya’ya ulaştığını açıkladı. Washington daha sonra transfer sürecine katkı sağladığını belirttiği kişi, şirket ve gemilere yaptırım uyguladı.
Bununla birlikte Mylovanov’un 27 Temmuz 2026 tarihli paylaşımında sözünü ettiği füzelerin yeni bir sevkiyata mı, daha önce teslim edilen sistemlere mi yoksa devam eden bir tedarik sürecine mi işaret ettiği açıklanmadı.
Tahran uzun süre Rusya’ya Ukrayna savaşında kullanılmak üzere silah gönderdiği yönündeki suçlamaları reddetti. Ukrayna ve Batılı ülkeler ise İran yapımı insansız hava araçlarının ve füze teknolojisinin Rus saldırılarında kullanıldığını savunuyor.
Çin’in uydu verisi sağladığı iddiası daha önce de gündeme geldi
Ukrayna’nın Çin’e yönelik uydu istihbaratı suçlaması ilk kez Mylovanov’un son paylaşımıyla ortaya çıkmadı.
Ukrayna Dış İstihbarat Servisi yetkilisi Oleh Aleksandrov, Ekim 2025’te Çin’in Rusya’ya Ukrayna’daki hedeflere ilişkin uydu verileri sağladığına dair kanıt bulunduğunu öne sürmüştü. Aleksandrov, bu bilgilerin yabancı yatırımların bulunduğu tesisleri de kapsayan füze saldırılarında kullanıldığını söylemişti.
Zelenskiy de Aralık 2025’te Çin’e bağlı kuruluşların çektiği uydu görüntüleri ile Rusya’nın bazı enerji tesislerine düzenlediği saldırılar arasında bağlantıların incelendiğini açıklamıştı.
Uydu görüntüleri, askerî hedeflerin konumlandırılması, saldırı öncesi keşif, hedefteki değişikliklerin izlenmesi ve saldırı sonrasında oluşan hasarın değerlendirilmesi için kullanılabiliyor. Ancak belirli bir görüntünün doğrudan hangi saldırının planlanmasında kullanıldığını kanıtlamak, uydu geçişleri, veri aktarımı ve askerî karar süreçlerine ilişkin ayrıntılı deliller gerektiriyor.
Ukrayna yönetimi, son iddiaları destekleyen ham uydu verilerini veya hedefleme kayıtlarını kamuoyuyla paylaşmış değil.
Pekin suçlamaları reddediyor
Çin yönetimi, Rusya-Ukrayna savaşında taraf olmadığını, çatışmanın hiçbir tarafına ölümcül silah sağlamadığını ve çift kullanımlı ürünlerin ihracatını sıkı biçimde denetlediğini savunuyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı, Ekim 2025’te yaptığı açıklamada Pekin’in savaşın başlamasından sorumlu olmadığını ve Rusya ile Çinli şirketler arasındaki normal ticari ilişkilerin yaptırımlarla hedef alınmasına karşı çıktığını bildirdi.
Bu açıklamalar Çin’in uydu verisi sağladığı yönündeki özel iddiaya ayrıntılı bir yanıt vermese de Pekin, Rusya’ya askerî destek verdiği yönündeki daha geniş suçlamaları kabul etmiyor.
Çin’in Rusya’ya doğrudan ölümcül silah gönderdiği konusunda kamuya açık kesin bir kanıt bulunmamakla birlikte, Ukrayna ve Batılı ülkeler Çin merkezli şirketlerin Rus savunma sanayisine elektronik parçalar, takım tezgâhları ve çift kullanımlı teknolojiler sağladığını öne sürüyor. Ukrayna, bu gerekçelerle bazı Çinli şirketlere yaptırım uyguladı.
Savaşın uluslararası boyutu genişliyor
Zelenskiy’nin sıraladığı üç tehdit, Rusya-Ukrayna savaşının yalnızca iki ülkenin askerî imkânlarıyla yürütülen bir çatışma olmaktan giderek uzaklaştığı yönündeki Kiev değerlendirmesini yansıtıyor.
Kuzey Kore’nin asker ve mühimmat desteği, İran’ın füze ve insansız hava aracı teknolojisi ile Çin şirketlerinin uydu, elektronik ve çift kullanımlı ürünlerdeki olası rolü, farklı bölgelerdeki güvenlik krizlerini birbirine bağlıyor.
Bununla birlikte her iddianın kanıt düzeyi ayrı değerlendirilmeli. Kuzey Kore birliklerinin daha önce Rusya’da bulunduğuna ilişkin çok sayıda açıklama bulunurken, yeni 30 bin kişilik sevkiyat henüz gerçekleşmiş bir konuşlanma olarak doğrulanmadı. İran’ın geçmiş füze sevkiyatlarına ilişkin resmî ABD açıklamaları mevcutken, son paylaşımda sözü edilen yeni transferin ayrıntıları bilinmiyor. Çin’in hedefleme desteği ise Ukrayna’nın istihbarat değerlendirmesi olarak gündemde kalıyor.
Kiev’in bundan sonraki adımlarının, yeni istihbaratın müttefiklerle paylaşılması, ilgili şirket ve kişilere yaptırımlar uygulanması ve Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.
SehitlerOlmez.com
