Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi’yi Ankara’da resmi törenle karşıladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’yi Külliye’de karşıladı; görüşmelerde güvenlik, ticaret, enerji, ulaşım ve su ele alınacak.
Editor2
AHMET TAŞ | ŞEHİTLER ÖLMEZ
ANKARA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi ziyaret için Ankara’ya gelen Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde törenle karşıladı; görüşmelerin gündeminde güvenlik, ticaret, enerji, ulaştırma ve su yönetimi bulunuyor.
Mayıs ayında göreve gelen Zeydi’nin Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olan temaslarda, ikili ilişkilerin yanı sıra ortak altyapı projeleri ve bölgesel gelişmelerin değerlendirilmesi planlandı. Görüşmelerin ardından anlaşmaların imzalanması ve iki liderin ortak basın toplantısı düzenlemesi öngörülüyor.
Külliye’de resmi karşılama töreni düzenlendi
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin makam aracını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvari birliği, araca protokol kapısına kadar eşlik etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuğunu Külliye’nin ana giriş kapısında karşıladı.
İki liderin tören alanındaki yerlerini almasının ardından Türkiye ve Irak’ın millî marşları çalındı. Törende 21 pare top atışı yapılırken, tarihte kurulan 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerler de yer aldı.
Zeydi, Muhafız Alayı Tören Kıtası’nı “Merhaba asker” sözleriyle selamladı. Erdoğan ve Zeydi daha sonra Türk ve Irak heyetlerini birbirlerine takdim etti. İki lider, Külliye’nin merdivenlerinde Türkiye ve Irak bayraklarının önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi.
Törende Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın ve diğer üst düzey yetkililer hazır bulundu. Katılımcıların görev alanları, görüşmelerde ekonomik, güvenlik ve altyapı başlıklarının geniş kapsamda ele alınacağını gösterdi.
Görüşmelerin gündeminde hangi konular var?
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından ziyaret öncesinde yapılan açıklamada, güvenlik, ticaret, enerji, ulaştırma ve su yönetiminin görüşmelerin temel başlıklarını oluşturacağı bildirildi.
İki liderin ayrıca bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunması planlandı. Irak Başbakanlık Medya Ofisi ise yatırım alanındaki iş birliği, mevcut anlaşmaların uygulanması ve ortak altyapı projelerinin geliştirilmesi konularının da gündemde bulunduğunu açıkladı.
Görüşmeler baş başa temasların ardından heyetler arası toplantıyla devam etti. Türkiye ve Irak heyetlerindeki ekonomi, enerji, ulaşım, güvenlik ve dış politika yetkililerinin kendi alanlarındaki somut projeleri değerlendirmesi bekleniyor.
Ziyaret, Irak’ın yeni hükümetinin Türkiye ile ilişkilerde izleyeceği politikanın görülmesi açısından da önem taşıyor. Zeydi, Ankara’ya hareket etmeden önce yaptığı açıklamada iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkileri geliştirmeyi hedeflediğini belirtti.
Güvenlik ve bölgesel istikrar öne çıkıyor
Türkiye ile Irak arasındaki güvenlik iş birliği, sınır güvenliğinden terör örgütleriyle mücadeleye ve iki ülkenin güvenlik kurumları arasındaki koordinasyona kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Irak’ın kuzeyindeki güvenlik durumu, Türkiye’nin sınır bölgelerine yönelik tehditler ve silahlı grupların hareket alanının sınırlandırılması, Ankara-Bağdat ilişkilerinin uzun süredir devam eden başlıkları arasında bulunuyor.
Bölgesel gelişmelerin de görüşmelerde önemli yer tutması bekleniyor. Irak, İran ile ABD arasındaki gerilimden doğrudan etkilenen ülkelerin başında geliyor. Bağdat yönetimi, komşularıyla ilişkilerini korurken ülke içindeki devlet dışı silahlı yapıların kontrol altına alınması yönünde baskıyla karşı karşıya bulunuyor.
Zeydi, Ankara ziyaretinin bölgesel istikrarın güçlendirilmesine yönelik çabaları da kapsayacağını açıkladı. Irak Başbakanı, ülkesinin Türkiye ile tarihî, coğrafi ve ekonomik yakınlığa sahip olduğunu ve iş birliğinin iki halka ortak fayda sağlaması gerektiğini belirtti.
Kalkınma Yolu Projesi masadaki ana başlıklardan biri
Türkiye ve Irak arasındaki ekonomik iş birliğinin en önemli projelerinden biri Kalkınma Yolu olarak öne çıkıyor. Projenin, Basra Körfezi kıyısındaki Büyük Fav Limanı’nı kara ve demir yolu hatlarıyla Türkiye sınırına bağlaması planlanıyor.
Yaklaşık 1.200 km uzunluğunda tasarlanan ulaşım koridorunun, Irak üzerinden Türkiye’ye, buradan da Avrupa pazarlarına yeni bir ticaret güzergâhı oluşturması hedefleniyor. Proje yalnızca yük taşımacılığını değil; lojistik merkezleri, sanayi bölgeleri, enerji bağlantıları ve yeni yatırım alanlarını da kapsıyor.
Zeydi’nin Türkiye ziyareti öncesinde, projenin finansmanı ve uygulanması için açık bir mekanizma kurulmasını ve saha çalışmalarının belirli bir takvimle başlatılmasını istediği bildirildi.
Türkiye tarafı ise Kalkınma Yolu’nu Irak’ın ekonomik kalkınmasını destekleyecek ve Basra Körfezi ile Avrupa arasındaki ticareti hızlandıracak stratejik bir girişim olarak değerlendiriyor. Ankara ve Bağdat’ın yanı sıra Katar ile Birleşik Arap Emirlikleri de projenin uluslararası ortakları arasında bulunuyor.
Enerji, petrol ve su iş birliği değerlendirilecek
Enerji başlığında Irak petrolünün uluslararası pazarlara farklı güzergâhlardan taşınması ve Türkiye üzerinden ihracat kapasitesinin artırılması öne çıkıyor.
Associated Press’in aktardığına göre Irak yönetimi, Basra’dan Hadise’ye ve buradan Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na ulaşması planlanan yeni bir petrol boru hattı üzerinde çalışıyor. Projenin, Irak’ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ihracata bağımlılığını azaltması amaçlanıyor.
Su yönetimi de görüşmelerin hassas başlıklarından biri. Irak, iklim değişikliği, kuraklık ve su kaynaklarındaki azalma nedeniyle ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunuyor. Bağdat yönetimi, Türkiye ile mevcut su anlaşmalarının uygulanmasını ve uzun vadeli ortak yönetim mekanizmalarının geliştirilmesini istiyor.
Tarafların suyun verimli kullanılması, altyapının yenilenmesi ve kuraklıkla mücadele konularında teknik iş birliğini geliştirmesi bekleniyor. Ancak görüşmeler sonucunda hangi somut adımların atılacağı, ortak açıklamalar ve imzalanacak belgelerle kesinleşecek.
Ticaret ve yatırımların artırılması hedefleniyor
Türkiye ile Irak arasındaki ekonomik ilişkiler, iki ülke gündeminin temel unsurlarından birini oluşturuyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre karşılıklı ticaret hacmi 2024 yılında 17,5 milyar doları aştı. Irak, Türkiye’nin ihracat yaptığı en büyük pazarlardan biri olarak öne çıktı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2025 yılının ilk dokuz ayında Türkiye’nin Irak’a ihracatının 8,7 milyar dolar, iki ülke arasındaki toplam ticaret hacminin ise yaklaşık 12 milyar dolar düzeyinde gerçekleştiğini açıklamıştı. Ankara, ticaret hacmini orta vadede 30 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
Türk müteahhitlik şirketleri de Irak’ın yeniden imarı, konut, ulaşım, enerji ve altyapı projelerinde faaliyet gösteriyor. Türkiye Ticaret Bakanlığına göre Türk firmaları Irak’ta bugüne kadar toplam 36,5 milyar dolarlık müteahhitlik işi tamamladı.
Ziyarette yatırım ortamının geliştirilmesi, iş insanlarının karşılaştığı sorunların çözülmesi ve ortak projelerin hızlandırılması üzerinde durulması bekleniyor.
Anlaşmalar ve ortak açıklama bekleniyor
Erdoğan ile Zeydi’nin baş başa ve heyetler arası görüşmelerinin ardından iki ülke arasında hazırlanmış anlaşma ve mutabakat metinlerinin imzalanması planlandı.
İmzalanacak belgelerin sayısı ve içerikleri, haberin hazırlandığı sırada resmî olarak açıklanmadı. İki liderin ortak basın toplantısında güvenlik, ticaret, enerji, ulaştırma, su yönetimi ve bölgesel gelişmelere ilişkin görüşmelerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşması bekleniyor.
Ziyaretin sonuçları, Türkiye-Irak ilişkilerinin yeni Irak hükümeti döneminde hangi alanlarda derinleşeceğini ve Kalkınma Yolu başta olmak üzere büyük ölçekli projelerin nasıl ilerleyeceğini gösterecek.
SehitlerOlmez.com
