Pakistan'da orduya süper yetki: Asim Munir tüm kuvvetlerin başına geçti
Pakistan'da kabul edilen 27. Anayasa Değişikliği ile ordu komutanı Asim Munir'e "Chief of Defense Forces" unvanı ve ömür boyu dokunulmazlık verildi.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / İSLAMABAD, PAKİSTAN — 05 ARALIK 2025
Pakistan Parlamentosu, ülkenin askeri ve yargı yapısını kökten değiştiren 27. Anayasa Değişikliği'ni onayladı. Bloomberg'in analizine göre bu değişiklik, ordu komutanı Field Marshal Asim Munir'e olağanüstü yetkiler tanırken, sivil siyaset üzerindeki askeri vesayeti anayasal güvence altına alıyor.
Yapılan düzenleme ile Pakistan ordusunun komuta kademesi ilk kez tek bir elde toplandı. Değişiklik, 245 milyon nüfuslu Pakistan'ın, ezeli rakibi Hindistan karşısında "operasyonel üstünlük" sağladığı iddiasıyla gerekçelendiriliyor. Ancak muhalefet, bu adımı "demokrasinin ölümü" olarak nitelendiriyor.
Tüm kuvvetler Munir'e bağlandı
Anayasa değişikliği ile ülkede ilk kez "Chief of Defense Forces" (Savunma Kuvvetleri Başkanı) makamı oluşturuldu. Bu yeni yapılanma ile kara, hava ve deniz kuvvetleri doğrudan Field Marshal Asim Munir'in emrine bağlandı.
Munir'in görev süresi 2027'den 2030'a kadar uzatılırken, kendisine Hindistan ile yaşanan kısa süreli çatışmadaki rolü nedeniyle "ömür boyu yargılanmama" güvencesi verildi. Ayrıca, yeni kurulan Ulusal Stratejik Komutanlık pozisyonuna yapılacak atamalar kağıt üzerinde başbakana verilse de, aday belirleme yetkisinin orduya bırakılması dikkat çekti.
Hindistan'a karşı 'operasyonel üstünlük' tezi
Bloomberg analizine göre, Munir'e verilen süper yetkilerin temelinde Hindistan ile askeri denge arayışı yatıyor. Analizde, Pakistan'ın nükleer kapasitesi ve ordunun hızlı mobilizasyon yeteneğinin, tek elden komuta sistemiyle birleşerek kriz anlarında Hindistan'a göre daha hızlı karar alma imkanı sağladığı belirtiliyor. Bu durum, İslamabad tarafından bir "taktik üstünlük" olarak değerlendiriliyor.
Yargıda yeni dönem: Anayasa Mahkemesi kuruldu
Değişiklik paketi yargı sistemini de dönüştürdü. Yüksek Mahkeme'nin (Supreme Court) yetkilerini tırpanlayan ve sadece anayasal konulara bakacak olan "Federal Anayasa Mahkemesi" kuruldu.
-
Yeni mahkemenin 13 üyesi Cumhurbaşkanı tarafından atanacak.
-
Bu mahkeme yargı üzerindeki nihai denetim yetkisine sahip olacak.
-
Kararın ardından iki Yargıtay yargıcı istifa ederken, yargı bağımsızlığı tartışmaları alevlendi.
Sivil siyaset ve gelecek seçimler
Yeni düzenlemelerle birlikte, üst düzey askeri yetkililerin görevden alınması ancak parlamentonun "impeachment" (suçlama) kararıyla mümkün olabilecek. Bu durum sivil hükümetin ordu üzerindeki denetimini fiilen sınırlıyor.
Munir'in görev süresinin 2030'a uzatılması, ordunun en güçlü isminin 2029 genel seçimlerinde ve sonrasında aktif rol oynayacağını gösteriyor. Öte yandan Munir'in, ABD Başkanı Donald Trump ile kurduğu yakın ilişki ve Beyaz Saray ziyaretleri, uluslararası desteği arkasına aldığı şeklinde yorumlanıyor.
